6 بهمن 1393

روسيه در اجلاس ششم گروه كاري حمل و نقل موافقت كرد: مقررات ويژه تردد كشتي‌هاي ايراني در آبراه‌هاي داخلي روسيه

مولف: مدیریت سیستم   /  دسته: شماره 127   /  رتبه دهید:

روسيه در اجلاس ششم گروه كاري حمل و نقل موافقت كرد:

مقررات ويژه تردد كشتي‌هاي ايراني در آبراه‌هاي داخلي روسيه

ابراهیم زارع

 

ترابران- سرانجام با انجام اصلاحات در بخش تجارت سنتي ايران و روسيه و نزديكي سياسي دو كشور متاثر از تنش‌هاي دولت‌هاي غربي عليه دولت پوتين، طرف روس به منظور توسعه همكاري‌هاي بازرگاني و اقتصادي، با تدوين پيش‌نويس موافقتنامه مقررات ويژه تردد كشتي‌هاي ايراني در آبراه‌هاي داخلي اين كشور، امكان عبور شناورهاي پرچم خارجي از كانال ولگا و ون را فراهم كرد.

مجوز عبور كشتي‌هاي ايران از رودخانه‌هاي داخلي روسيه در حالي از سوي همسايه شمالي ايران صادر شد كه تا پيش از اين هيچ كشتي با «پرچم خارجي» حق عبور از كانال ولگا ون را نداشت و تنها كشتي‌هاي با پرچم روسيه اجازه داشتند از اين مسير تردد كنند. پيش از اين نيز در اجلاس سوم كارگروه مشترك حمل و نقل، طرف روس موافقت كرده بود در قبال دريافت هزينه حمل بندري و واريز 30 هزار دلاري كشتيراني ايران به خزانه دولت روسيه، ممنوعيت كشتيراني در آب راه‌هاي داخلي را بردارد. شرطي كه البته امكان تردد و دسترسي به آب‌هاي درياي سياه براي كشتي‌هاي ايران را سخت‌تر كرد و در نهايت اجرايي نشد.

 

تابستان گذشته با سفر الكساندر داويدنكو، رئيس آژانس فدرال حمل و نقل دريايي و رودخانه‌اي روسيه به تهران، رايزني‌هاي اوليه دو كشور در خصوص توسعه همكاري‌هاي و چگونگي اصلاحات در بخش تجارت و حمل و نقل دريايي صورت گرفت.

رئيس آژانس حمل و نقل دريايي و رودخانه‌اي روسيه در دو ديدار جداگانه با وزير راه و مديرعامل سازمان بنادر و دريانوردي، از اتخاذ سياست‌ها و برنامه‌ريزي منظم در بخش ترانزيت و فعاليت‌هاي كشتيراني خبر داد و اراده دولت روسيه در خصوص رفع مشكلات گمركي، محدوديت‌هاي حمل و نقل دريايي و همچنين معضلات كشتيراني در بنادر دو كشور را جدي دانست. موضوعي كه با استقبال تهران و مسوولان رده بالاي حمل و نقلي كشور همراه شد.

داويدنكو در ديدار با مديرعامل سازمان بنادر و دريانوردي نيز بر تحقيقات خاص بندري تاكيد كرد و در خصوص مذاكره براي حل و فصل مسائل پيرامون استفاده از كانال ولگا و دن در آب‌هاي داخلي روسيه، با بيان اينكه كشتيراني در رودهاي ولگا و دن مطابق قوانين داخلي فدراسيون روسيه، مختص كشتي‌هاي با پرچم روسيه است، از تحركات دولت پوتين براي عبور كشتي‌هاي غير پرچم روسيه و رفع اين مشكل خبر داد. داويدنكو در اين ديدار البته اين را هم گفت كه هم اكنون عبور كشتي‌هاي تفريحي و ورزشي از اين كانال آزاد است كه دستاورد حائز اهميتي در اين باره قلمداد مي‌شود.

رئيس حمل و نقل دريايي و رودخانه‌اي روسيه از سازمان بنادر خواست تا فهرست كشتي‌هاي ايراني را جهت استفاده از ماه‌هاي قابل كشتيراني در رودخانه‌هاي ولگا - ون به دولت روسيه اعلام كند تا نخستين گام‌ها در اين زمينه برداشته شود.

موافقت با تردد چند باره كشتي‌هاي ايراني

با شدت گرفتن ترافيك سياسي و اقتصادي تهران - مسكو و در شرايطي كه دو كشور به جهت مسائل بين‌المللي و اتخاذ مواضع مشترك سياسي، به يك شريك اساسي در منطقه تبديل شدند، نمايندگان حمل و نقلي ايران و روسيه در ششمين اجلاس كارگروه حمل و نقل، بر ايجاد فرصت‌هاي جديد در درياي خزر توافق كردند. توفقي كه مديركل ترانزيت و تعرفه سازمان بنادر و دريانوردي از آن به عنوان «پيشرفت بسيار بزرگ» اسم مي‌برد.

خسرو سرايي دراين خصوص به خبرنگار ترابران مي گويد:« در اين اجلاس و در پي مذاكره با طرف روسيه، به لحاظ فني توانستيم توافق بسيار خوبي براي تردد كشتي‌هاي ايراني در آبراه‌هاي داخلي روسيه دست پيدا كنيم.»

اين كارشناس امور بين‌المللي سازمان بنادر مي‌گويد:« براساس توافق جديد، مقر شد طرف ايراني، نه نام يك كشتي، بلكه ليستي از كشتي‌هاي خود را براي تردد چند باره در يك فصل قابل كشتيراني (به غير از ماه‌هاي زمستان و يخ‌زدگي رودخانه‌ها) به روسيه اعلام كند. اين در حالي است كه تا پيش از اين، كشتي‌هاي ايراني براي هر سفر دريايي بايد مجوز عبورشان را با نام يك كشتي و طي يك پروسه طولاني دريافت می‌کردند.»

به گزارش ترابران، عبور از آبراه‌هاي داخلي روسيه، برگ برنده‌اي است كه طرف روس خيلي با دقت آن را به كار مي‌گيرد. بديهي است كه اين آبراه‌ها داخلي و تحت حاكميت دولت روسيه هستند و چنانچه روسيه امتيازي در اين زمينه به يكي از كشورهاي ساحلي خزر بدهد، بقيه كشورها نيز خواستار برخورداري از اين امتياز خواهند بود.

مديركل ترانزيت و تعرفه سازمان بنادر در اين باره مي‌گويد:« طرف روس در اجلاس ششم صراحتا امضاي چنين موافقتنامه‌اي با كشورهاي حاشيه خزر را رد كرد، اما توافق روي موضوع اعطاي مجوز به كشتي‌هاي ايراني جهت عبور چند باره در رودخانه‌هاي داخلي اين كشور، پيشرفت بسيار بزرگي براي ما محسوب مي‌شود.»

لغو ممنوعيت به‌ ازای 30 هزار دلار

دولت ايران و روسيه در سومين اجلاس گروه كاري مشترك حمل و نقل دو كشور توافق كردند كه كشتي‌هاي ايراني ضمن پرداخت هزينه حمل بندري به دولت ايران، 30 هزار دلار نیز به خزانه دولت روسيه واريز كنند تا بتوانند از آب‌هاي داخلي روسيه (رود ولگا) عبور كرده و وارد آب‌هاي درياي سياه شوند. این در حالی است كه هزينه 30 هزار دلاري براي كشتي‌هاي ايراني سنگين بوده و امكان تردد در اين مسير را سخت كرده است. ضمن اینکه امكان عبور اغلب كشتي‌ها از آب‌هاي داخلي روسيه كه به رود ولگا و نهايتا «دن» مي‌رسد و از آنجا وارد آب‌هاي درياي سياه مي‌شود، به دليل باريكي و عمق پايين، وجود نداشته و تنها كشتي‌هاي كوچكي با وزن شش تا پنج هزار تن مي‌توانند از اين مسير عبور كنند. بنابراین با توجه به سايز كوچك كشتي‌ها و حمل بار در تناژ پايين، صرف چنين هزينه‌اي براي كشتي‌هاي ايراني مقرون به صرفه نیست.

با اين حال دولت روسيه طي رايزني‌هاي مسوولان ايراني، آيين‌نامه‌اي را با امضاي رئيس فدراسيون روسيه به ايران ارسال كرده كه در آن ضوابط عبور كشتي‌ها با «پرچم خارجي» تعريف و مدت زمان دو ماه براي ارسال مدارك كشتي‌ها تعيين شده است. در اين آيين‌نامه که با عنوان «دريافت مجوز حق كشتيراني تحت پرچم دولت خارجي در مسيرهاي داخلي آبي فدراسيون روسيه» و با سربرگ سازمان بنادر و دريانوردي به شركت‌هاي حمل و نقلي ارسال شده است، چگونگي و ترتيب دريافت مجوز حق تردد كشتي‌هاي تحت پرچم كشور خارجي مشخص شده كه براساس آن درخواست عبور از مسيرهاي آبي داخلي فدراسيون روسيه به وزارت حمل و نقل روسيه بايد حداقل 60 روز قبل از زمان برنامه‌ريزي‌شده براي عبور كشتي تحت پرچم كشور خارجي با زبان «روسي» ارائه شود.

در مداركي كه بايد به اين كشور ارسال شود، ارائه نام كشتي، مالكيت ملي كشتي، عنوان صاحب كشتي، بندر محل ثبت كشتي، نوع كشتي، اندازه‌هاي اصلي كشتي، مسير تردد كشتي و زمان و اهداف تردد (تعداد گذرها) كشتي در مسيرهاي داخلي آبي روسيه الزامي است. فدراسيون پس از بررسي مدارك و در صورت ناقص نبودن، مجوز عبور از رود ولگا را براي كشتي‌هاي با مالكيت يا اجاره ايران صادر مي‌كند.

البته مجوز صادر شده توسط دولت فدراسيون روسيه بايد با وزارت امور خارجه فدراسيون روسيه، وزارت دفاع فدراسيون روسيه، سرويس فدرال امنيت فدراسيون روسيه، سرويس فدرال گمرك، وزارت بهداشت و توسعه اجتماعي فدراسيون روسيه، وزارت كشاورزي فدراسيون روسيه و كميته دولتي فدراسيون روسيه و امور ماهيگيري مورد توافق قرار گيرد كه هماهنگي دولت با ارگان‌هاي فدرال ذينفع حكومت نبايد از 10 روز كاري بیشتر شود.

مشكلات كشتي‌هاي ايراني با روسيه

هرچند باز شدن مسير آبي رود ولگا، پس از ممنوعيت چندين ساله ،براي ايران موقعيت بسيار مناسبي است؛ اما اين موضوع نمي‌تواند مشكلات كشتي‌هاي ايراني را كه در بنادر اين كشور پهلو مي‌گيرند مرتفع كند. كشتي‌هاي ايراني كه عمدتا محموله‌هاي خود را از بندر آستارا خان بارگيري مي‌كنند، به دليل نبود نماينده‌اي از ايران يا يك نماينده روسي كه نقش راهنما را ايفا كند، در بارگيري و تخليه بار با مشكل روبه‌رو هستند و مجبور به صرف هزينه‌هاي سنگيني براي حمل بار به كشتي می‌شوند. اين در حالي است كه كشتي‌هاي ديگر به دليل رابطه دوستانه‌تر، هزينه كمتري صرف مي‌كنند. در اين ميان كشتي‌هاي روسي نيز به دليل حمايت مستقيم دولت فدراسيون روسيه از تخفيفات ويژه‌اي نسبت به ساير كشورها برخوردار هستند.

علاوه بر تحميل هزينه‌هاي حمل و تخليه بار، مدت زمان بارگيري و تخليه نيز مشكلاتي براي بازرگانان ايراني به دنبال داشته است و بازرگانان ايراني به دليل پاره‌اي مشكلات مجبور به صرف وقت بيشتري براي جابه‌جايي اجناس از محل تجمع‌گاه‌ها به بندر و سپس حمل آن به كشتي هستند؛ در حالي كه كشتي ساير كشورها در مدت زمان كوتاه‌تري مي‌توانند اجناس خود را بارگيري و بندر را به سمت كشورهاي هدف ترك كنند.

گفتنی است در سال 1813 عهدنامه‌اي به نام گلستان ميان ايران و دولت روس به امضا رسيد كه به موجب آن تردد كشتي‌هاي ايراني در خزر ممنوع اعلام شد و ايران را سال‌هاي سال از مزاياي بي‌شمار حمل و نقل دريايي در اين «درياچه بزرگ» محروم کرد. اين ممنوعيت به قدري گسترده بود كه در زمان دولت پهلوي و پس از آن نيز حمل و نقل دريايي ايران در اين دريا ممنوع بود. اين محدوديت‌ها ادامه داشت تا اينكه در سال 63 با سفر آیت‌الله هاشمي رفسنجاني، رئيس جمهور وقت به روسيه و شركت در يازدهمين اجلاس مشترك ايران و روسيه، ممنوعيت تردد كشتي‌هاي تجاري در درياي خزر و تردد در بنادر روسيه لغو شد.

 

 

تعداد مشاهده (1016)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "روسيه در اجلاس ششم گروه كاري حمل و نقل موافقت كرد: مقررات ويژه تردد كشتي‌هاي ايراني در آبراه‌هاي داخلي روسيه"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید