4 بهمن 1392

ارزیابی مدیرعامل هما از کاهش قیمت قطعات هواپیما در صورت عمل به توافقات هسته‌ای / قطعات را مفتی خواهند داد!

مولف: مدیریت سیستم   /  دسته: شماره 120   /  رتبه دهید:

 

ارزیابی مدیرعامل هما از کاهش قیمت قطعات هواپیما در صورت عمل به توافقات هسته‌ای

قطعات را مفتی خواهند داد!

 

ترابران- در گفتگویی که خواهید خواند، فرهاد پرورش، مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) نیز شرایط تازه پیش روی صنعت حمل و نقل هوایی را مورد بررسی قرار داده است. وی در این گفت وگو که با سایت جام‌جم آنلاین انجام شده، با خوش‌بینی تاکید دارد که اگر غربی‌ها به تعهداتشان پایبند بمانند، کشورمان در تهیه بعضی از قطعات هواپیما تا 100 درصد کاهش هزینه خواهد داشت.

 

هشت سال اخیر بر شما چطور گذشت؟

درباره موضوع تحریم بسیار صحبت شده، اما در این میان، صنعت حمل و نقل هوایی از جمله صنایعی است که بیشترین فشارها را تحمل کرده؛ چرا که از ابتدای انقلاب تحت تحریم‌های غرب قرار داشته است.

قبل از انقلاب ما بیش از هزار کارمند خارجی و آمریکایی داشتیم که به یکباره ایران را ترک کردند. در آن زمان هما تنها شرکتی بود که حمل و نقل هوایی را دنبال می‌کرد و فقط چند شرکت هوایی کوچک دیگر وجود داشت که آنها نیز زیر نظر هما فعالیت می‌کردند، اما با پیشینه‌ای که هما داشت، به یکباره تنها رها شد. با این حال تلاش کرد و توانست نیروهای داخلی اعم از خلبان، کمک خلبان، تکنسین‌ها و مهندسین پرواز و هواپیما را جایگزین نیروهای خارجی کند و در عین دشواری، صنعت هوایی را سر پا نگه دارد.

در گذشته، ایران‌ایر جزو شرکت‌های اول منطقه بود که پرواز مستقیم و بدون توقف به آمریکا داشت، به طوری که حالا هم با لغو تحریم‌ها، دوباره بحث آن مطرح شده است. ما چنین توانمندی داشتیم، اما با چنین ظرفیتی، به دلیل خصومت‌های اعمال شده به یکباره متوقف شدیم. خیلی از شرکت‌هایی که اکنون در منطقه فعالیت می‌کنند، در زمان اوج ایران‌ایر حرفی برای گفتن نداشتند. ما در منطقه حرف اول را می‌زدیم و در صحنه بین‌الملل هم جزو شرکت‌های شناخته شده بودیم، اما آنها می‌خواستند ما را زمینگیر کنند.

غربی‌ها این فشارها را در سه، چهار سال گذشته بیشتر کردند و با توجه به تجربه 27 ساله من در هما، شاید اغراق نباشد اگر بگویم در چند سال گذشته با اوج گرفتاری‌ها و تحریم‌ها مواجه بودیم. صنعت هوایی یکی از هدف‌هایی بود که آنها برای فشار بر ایران نشانه گرفتند. چنین هدف‌گذاری به این مساله برمی‌گردد که صنعت هوایی، صنعتی وابسته است و بیشتر هواپیماهایی که در کشور ما وجود دارند، هواپیماهای غربی هستند.

البته تا چند سال پیش، هواپیماهای شرقی ازجمله توپولف را داشتیم که سازمان هواپیمایی کشوری به دلیل مسائل ایمنی تصمیم گرفت، هواپیماهای روسی را زمینگیر کند و لذا اکنون ناوگانی که در کشور فعالیت می‌کند، فقط غربی است.

چند مدل هواپیمای غربی در ناوگان هوایی کشور فعالیت می‌کنند؟

به‌جز هواپیماهای بوئینگ و ایرباس، هواپیماهای غربی دیگر ازجمله هواپیمای ATR فرانسه، فوکر هلند و بعضی هواپیماهای کوچک‌تر در ایران پرواز می‌کنند، اما عمده هواپیماهای کشور غربی هستند و یا از سیستم‌ها و تکنولوژی‌هایر غربی استفاده می‌کنند. بنابراین همان گونه که گفتم، صنعت حمل و نقل هوایی کشور ازجمله صنایعی بود که غربی‌ها به راحتی می‌توانستند آن را تحت فشار قرار دهند، به همین دلیل محدودیت‌های زیادی را بر ما اعمال کردند تا مثلا مانع تعمیر قطعات هواپیماهای ما در شرکت‌های غربی شوند.

چه قطعاتی در این محدودیت‌ها و تحریم‌ها قرار داشت؟

همه قطعات هواپیما. حتی در سال‌های اخیر تایر هواپیما را هم نمی‌توانستیم خریداری کنیم و باید از طریق واسطه‌ها آنها را تهیه می‌کردیم، امکان تعمیر موتورهای هواپیماها در خارج وجود نداشت. نه تنها سیستم‌های ناوبری و بسیار پیچیده هواپیما را به ما نمی‌فروختند، حتی از فروش صندلی هواپیما به ما -که ساده‌ترین وسیله است- خودداری می‌کردند. صندلی هواپیما که دیگر استفاده دوگانه در سایر صنایع ازجمله صنایع دفاعی، نظامی یا هسته‌ای ندارد! اما آنها با تنگ‌نظری با ما برخورد می‌کردند. شرایط برای خیلی از قطعاتی که در هواپیما وجود دارد، اینگونه بود.

ما بارها این موضوع را مطرح کرده بودیم که تهیه قطعات هواپیما با مباحثی همچون ایمنی پرواز و سلامت جان مردم عادی و مسافران ارتباط دارد و نداشتن یا کهنه بودن آنها در تضاد با مقررات بین‌المللی است. حتی ایکائو نیز چنین روشی را قبول ندارد و به آن معترض است. از سوی دیگر ما تاکید داشتیم که هواپیما نه تنها در ایران، بلکه بر فراز کشورهای دیگر هم پرواز می‌کند و ایجاد هر نوع خطری از سوی آن، نه تنها ایرانی‌ها بلکه دیگر کشورهای در مسیر را نیز تهدید می‌کند. در عین حال این فقط ایرانی‌ها نیستند که از این خطوط هوایی استفاده می‌کنند، بلکه ملیت‌های مختلفی با این خطوط به نقاط مختلف جهان سفر می‌کنند، اما با وجود همه این استدلال‌ها، یکی از اهرم‌هایی که غرب برای فشار بر ایران به کار گرفت، تحت فشار قرار دادن صنعت هوایی کشور بود.

آیا سرویس‌های ویژه هوایی هم وجود داشت که ایران از آن محروم باشد؟

ما از دسترسی به هواپیماهای مدرن و نسل جدید که نگهداری و ارائه خدمات در آنها راحت‌تر است، محروم بوده و هستیم. لذا اگر بخواهیم با شرکت‌های هواپیمایی خارجی که در ایران پرواز می‌کنند رقابت کنیم، دچار مشکل خواهیم شد.

بدیهی‌ترین سرویسی که ما درباره آن دچار مشکل بودیم، مشکل سوخت بود. غربی‌ها می‌گفتند اگر شما حتی در کشور ما هم پرواز کنید، به شما سوخت نمی‌دهیم. این در حالی است که وقتی شما با کشوری قرارداد هوایی می‌بندید، آن کشور متعهد است همه امکانات و تسهیلات را برای شما فراهم کند. به عنوان مثال اگر ما پروازی از تهران به ژنو داشته باشیم، دولت سوئیس یا فرودگاه ژنو موظف است طبق مقررات بین‌المللی، همه امکانات و تسهیلات را به ما بدهد و پرواز ایمن را تضمین کند. همچنین اگر هواپیمای ما اشکال فنی پیدا کند، باید آن قطعه را به ما بدهد تا آن را تعویض کنیم، اما به دلیل تحریم‌ها این قطعات را به ما نمی‌دهند و ما مجبوریم قطعه را یا داخل هواپیما داشته باشیم یا آن را دوباره از ایران به آن کشور بفرستیم که این امر، هم برای ما هزینه‌بر است و هم موجب اتلاف وقت و نارضایتی مسافر می‌شود.

زمانی که شما می‌خواهید قطعه‌ای را برای هواپیما وارد یا تعمیر کنید، واسطه‌ها این قطعه را چند برابر قیمت به شما می‌فروشند؟

قیمت‌ها متفاوت است. بعضی از قطعات را 50 درصد گران‌تر می‌دهند، در برخی موارد هم 20 تا30 درصد و حتی مواردی وجود داشته که قطعه را 100 درصد به ما گران‌تر فروخته‌اند.

اگر به طور مستقیم قطعات را بخرید چقدر کاهش هزینه دارید؟

همان طور که گفتم در بعضی قطعات 30، 40، 60 و حتی 100 درصد امکان کاهش قیمت داریم، اما این به شرطی است که ما بتوانیم مستقیم از شرکت اصلی سازنده خرید کنیم.

روش این نوع خریدها به چه صورت است؟

بستگی به ارتباطی دارد که شما با شرکت طرف قرارداد خود دارید. همچنین به شرایط بین‌المللی هم مربوط می‌شود. گاهی اوقات شرایط بین‌المللی سخت‌تر است و سخت‌گیری‌های بیشتری اعمال می‌شود و گاهی اوقات نیز روان‌تر است. همچنین ممکن است در بعضی اوقات تعداد قطعه مورد نظر محدودتر باشد و نگرانی‌ واسطه‌ها بیشتر شود. در نهایت این امر تابع یکسری عوامل و فاکتورهای مختلف است.

واسطه‌ها در این میان چقدر سود می‌برند؟

این امر بستگی به عملکرد آنها دارد، به طور مثال شرکت‌هایی را تاسیس می‌کنند، نیروهایی به کار می‌گیرند، ریسک‌هایی را انجام می‌دهند، حساب‌هایی را که در کشورهای دیگر باز می‌کنند و سرانجام از متدهایی استفاده می‌کنند تا بتوانند تحریم‌ها را دور بزنند. بنابراین میزان سود آنها بستگی به عملکردشان دارد. محدودیت‌هایی که شرکت‌ها داشتند، گاهی اوقات طوری بود که در یک کشور، شرکت تاسیس می‌کرد تا از طریق آن قطعاتی را به ما برساند، اما آن شرکت شناسایی می‌شد، بنابراین مجبور بود آن شرکت را ببندد و به جای دیگر نقل مکان کند یا برخی از شرکت‌ها مجبور می‌شدند حساب‌های بانکی خود را ببندند و در جایی دیگر حساب باز کنند.

البته من اعتقاد دارم همیشه راهی برای مقابله با تحریم‌ها وجود دارد. یکی از کارهایی که در ایران انجام دادیم، این بود که توانمندی‌هایمان را در ساخت قطعات هواپیما، تا جایی که سرمایه‌گذاری‌ها پاسخ می‌داد، افزایش دادیم. البته فناوری ساخت همه قطعات هواپیما را نداریم و یا این که اساسا سرمایه‌گذاری برای ساخت همه قطعات هواپیما را عاقلانه نمی‌دانیم، چراکه ممکن است فقط در ایران به 50 یا 100 عدد از قطعه‌ای نیاز داشته باشیم و برای این نیاز اندک نمی‌توانیم یک کارخانه ایجاد کنیم. با این حال هما در استفاده از توانمندی‌های داخلی یکی از شرکت‌های پیشتاز است و اکنون شرکت‌های دیگر نیز کم و بیش این کار را انجام می‌دهند.

ما به دیگر شرکت‌های هوایی نیز خدمات می‌دهیم. به طور مثال حدود 13-12 سال پیش، تعمیرات اساسی هواپیماها در خارج کشور انجام می‌شد، یعنی قبلا هواپیماهای پهن‌پیکر ما مثل بوئینگ 747 در خارج کشور تعمیر می‌شدند، اما روند استفاده از نیروهای داخلی آرام آرام آغاز شد. از تعمیرات هواپیماهای باریک‌پیکر شروع کردیم و اکنون 100 درصد هواپیماها در داخل کشور تعمیرات اساسی می‌شود و هیچ هواپیمایی به خارج نمی‌رود. آموزش لازم در این باره به پرسنل داده شده و ابزار و فضای آن نیز پیش‌بینی شده است. البته در برخی موارد، زمینگیری هواپیما طولانی‌تر شده است، اما این هم نوعی سرمایه‌گذاری و هزینه برای پیشرفت صنعت حمل و نقل هوایی است. به طور مثال اگر این تعمیرات طی سه ماه در خارج از کشور انجام می‌شد، اکنون در ایران طی شش ماه انجام می‌شود.

با توافق اخیر ژنو، چه گشایشی در تحریم‌های هوایی ایجاد شده است؟

هنوز اتفاق خاصی نیفتاده و شرایط همچنان سخت است. توافقی که در ژنو امضا شده، دو محور خوب درباره حوزه هوایی دارد که بحث ایمنی و دادن قطعات هواپیما به کشور است. البته همه چیز حل نشده و ما هم انتظار نداریم که در گام اول همه چیز حل شود. فقط امیدواریم غربی‌ها به تعهداتشان عمل کنند. اگر این مذاکرات ادامه یابد و مفاد آن اجرایی شود، آرام آرام به آنچه می‌خواهیم می‌رسیم.

آیا از نظر بانکی و نقل و انتقال پول هم برای شما گشایشی ایجاد می‌شود؟

فعلا که بحث بر سر خرید است. از نظر بانکی و نقل و انتقال پول هنوز مشخص نشده که امکانات اجرایی در این تفاهمنامه چیست. قاعدتا اگر شما بتوانید قطعه را بخرید و مجوز داشته باشید، باید مجوز پرداخت پولش هم وجود داشته باشد. چیزی که ما از توافق اخیر میان ایران و غرب درک کرده‌ایم، این است که در پیش‌نویس این توافق گفته شده که قطعات و سرویس‌های جانبی هواپیما، از تحریم خارج می‌شوند. بنابراین اگر شما قطعه‌ای را از یک کمپانی بخرید باید بتوانید پول آن را هم بپردازید و اگر چنین شرایطی مهیا نباشد، مثل این است که چنین اتفاقی اصولا نیفتاده است.

در صورت لغو تحریم‌ها، برای جایگزینی ناوگان هوایی ایران، باز هم به سمت هواپیماهای جدید غربی می‌روید؟

خرید و استفاده از هواپیما، فاکتورها و عوامل متفاوتی دارد. ما یک شرکت هواپیمایی بازرگانی هستیم، یعنی باید طوری شرکت خود را عملیاتی نگه داریم که علاوه بر انجام خدمات عملیاتی، گردش مالی و سودآوری هم داشته باشیم . بنابراین ما براساس شبکه خود و برنامه توسعه‌ای که در حوزه بازرگانی داریم، هواپیمایی می‌خریم که با برنامه‌های ما تناسب داشته باشد. به عنوان مثال می‌خواهیم در آینده به نقطه‌ای در خاور دور پرواز کنیم، بنابراین باید ناوگان متناسب آن مسیر را داشته باشیم، اما اگر در داخل کشور بخواهیم به فرودگاهی که در مناطق محروم وجود دارد پرواز کنیم، این فرودگاه هواپیمای مناسب خود را می‌طلبد که شاید در کشورهای پیشرفته چنین هواپیمایی نباشد یا بلوک غرب چنین هواپیمایی را نداشته باشد. بنابراین برنامه آینده خرید هواپیما متناسب با برنامه آینده بازرگانی و توسعه شرکت خواهد بود.

البته چنین انتخابی در شرایط عادی امکان‌پذیر است. تا پیش از این، شرکت‌های روسی، هواپیماهای زیادی تولید نکرده بودند و دو سه نوعی هم که داشتند تقریبا از رده خارج شده بود، اما اکنون روسیه هواپیمایی ساخته که سوخو سوپر جت 100 نام دارد. این هواپیما محصول مشترک غرب و روسیه است و کاملا روسی نیست و براساس راهکارهای ما هواپیمای نسبتا خوبی است. روس‌ها هواپیمای دیگری را نیز در برنامه ساخت دارند که به نظر می‌رسد نسبتا خوب است، اما هنوز به تولید انبوه نرسیده است. چینی‌ها نیز یک هواپیما در دست ساخت دارند که در حد هواپیمای ایرباس 320 است که احتمالا با شراکت غربی‌ها و فناوری آنها ساخته می‌شود . به هر حال فعلا باید منتظر ماند و دید که بعدا چه اتفاقاتی می‌افتد.

برخی هواپیماهای ما بسیار قدیمی هستند و خیلی از قطعات آنها در بازار موجود نیست. در این باره چه خواهید کرد؟

البته همه هواپیماهای ما قدیمی نیست و برخی از آنها قدیمی است. همان هواپیماهای قدیمی هم هنوز دارند پرواز می‌کنند. ما که در شرایط تحریم توانستیم این قطعات را پیدا کنیم چطور در شرایط جدید که تحریم‌ها آسان‌تر شده است، نتوانیم؟ قطعا بهتر می‌توانیم این قطعات را بخریم.

یعنی قطعات این هواپیماها در بازار موجود است؟ برخی رسانه‌های غربی عنوان کرده‌اند که این هواپیماها از رده خارج شده‌اند و قطعاتشان موجود نیست؟

چنین چیزی نیست. درباره هواپیماهایی که اکنون در بازار موجود است و پرواز می‌کنند، کمپانی سازنده هواپیما موظف است تا آخرین زمانی که شرکت‌های هواپیمایی بخواهند، سرویس و خدمات بدهد؛ مثلا تولید هواپیمای فوکر متوقف شده، ولی خدمات آن وجود دارد.

 

تعداد مشاهده (1402)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "ارزیابی مدیرعامل هما از کاهش قیمت قطعات هواپیما در صورت عمل به توافقات هسته‌ای / قطعات را مفتی خواهند داد!"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید